Trong nhiều năm qua, khi nhắc đến BIM, nhiều người thường nghĩ ngay đến mô hình 3D được tạo ra bằng các phần mềm như Revit hay Navisworks. Tuy nhiên, theo tiêu chuẩn quốc tế ISO 19650, BIM không chỉ dừng lại ở mô hình hóa mà là một hệ thống quản lý thông tin xuyên suốt vòng đời dự án.
ISO 19650 được xây dựng nhằm chuẩn hóa cách các bên tham gia dự án tạo lập, quản lý, trao đổi và bàn giao thông tin trong môi trường số. Tiêu chuẩn tập trung mạnh vào Information Management (Quản lý thông tin), giúp nâng cao khả năng phối hợp giữa các bên và đảm bảo dữ liệu dự án luôn nhất quán, chính xác và có thể truy xuất.
Các vai trò chính trong ISO 19650
1. Appointing Party
Appointing Party thường là Chủ đầu tư, Owner hoặc đơn vị quản lý tài sản. Đây là bên xác định mục tiêu dự án cũng như nhu cầu thông tin cần thiết phục vụ thiết kế, thi công và vận hành công trình.
Vai trò của Appointing Party bao gồm:
- Xác định yêu cầu thông tin của dự án (EIR)
- Thiết lập mục tiêu quản lý thông tin
- Định hướng chiến lược BIM của dự án
- Đánh giá và phê duyệt các thông tin được bàn giao
Nói cách khác, đây là bên quyết định: “Cần thông tin gì, vào thời điểm nào và phục vụ mục đích gì.”
2. Lead Appointed Party
Lead Appointed Party thường là Nhà thầu chính hoặc Tư vấn chủ trì. Đây là đơn vị chịu trách nhiệm điều phối toàn bộ quy trình trao đổi thông tin giữa các nhóm tham gia dự án.
Các nhiệm vụ chính bao gồm:
- Lập và triển khai BEP (BIM Execution Plan)
- Điều phối các nhóm thiết kế và thi công
- Quản lý quy trình bàn giao thông tin
- Kiểm soát quy tắc đặt tên, phân loại và revisions
- Đảm bảo tuân thủ yêu cầu ISO 19650
Lead Appointed Party đóng vai trò như trung tâm kết nối giữa Chủ đầu tư và các nhóm triển khai chuyên môn.
3. Appointed Parties
Đây là các nhóm hoặc đơn vị chuyên môn trực tiếp tạo ra dữ liệu và mô hình BIM của dự án.
Có thể bao gồm:
- Nhóm Kiến trúc
- Nhóm Kết cấu
- Nhóm MEP
- Nhà thầu thi công
- Các đơn vị chuyên ngành khác
Trách nhiệm của các Appointed Parties là:
- Tạo lập mô hình và tài liệu
- Tuân thủ EIR và BEP
- Bàn giao dữ liệu đúng cấu trúc và đúng thời hạn
- Quản lý metadata, classification và naming convention
- Đảm bảo chất lượng thông tin trước khi phát hành
BIM theo ISO 19650 là quản lý thông tin
Điểm cốt lõi của ISO 19650 là thay đổi cách nhìn về BIM.
BIM không chỉ là dựng mô hình 3D đẹp mắt, mà là:
- Quản lý thông tin có cấu trúc
- Kiểm soát quy trình cộng tác
- Chuẩn hóa việc trao đổi dữ liệu
- Đảm bảo tính minh bạch và khả năng truy xuất thông tin
Điều này giúp các dự án giảm sai sót, nâng cao hiệu quả phối hợp và tối ưu vận hành công trình sau khi hoàn thành.
Kết luận
Một dự án BIM thành công không bắt đầu từ phần mềm, mà bắt đầu từ:
- Vai trò rõ ràng
- Quy trình minh bạch
- Trách nhiệm cụ thể
- Quản lý thông tin hiệu quả
